Sevelim sevilelim dünya kimseye kalmaz.

Bizi zem eyleyene rahmet eyle.

MEB. OKUL
NAMAZ VAKİTLERİ - TASAVVUF
Altın Hesaplama

YUNUS EMRE HAYATI VE ÖZLÜ SÖZLERİNDEN

            YUNUS EMRE HAYATI

           Türk halk şairlerinin tartışmasız öncüsü olan ve Türk’ün İslam’a bakışını Türk dilinin tüm sadelik ve güzelliğiyle ortaya koyan Yunus Emre, sevgiyi felsefe haline getirmiş örnek bir insandır. Yaklaşık 700 yıldır Türk milleti tarafından dilden dile aktarılmış, türkü ve ilahilere söz olmuş, yer yer atasözü misali dilden dile dolaşmış mısralarıyla Yunus Emre, Türk kültür ve medeniyetinin oluşumuna büyük katkılar sağlamış bir gönül adamıdır. Bazı kaynaklarda Anadolu’ya gelen Türk boylarından birine bağlı olup, 1238 dolaylarında doğduğu rivayet edilirse de bu kesin değildir; tıpkı 1320 dolaylarında Eskişehir’de öldüğü yolundaki rivayetlerde olduğu gibi. Batı Anadolu’nun birkaç yöresinde “Yunus Emre” adını taşıyan ve onunla ilgili görüldüğünden “makam” adı verilen yer vardır.

           Bir garip öldü diyeler Üç gün sonra duyalar Soğuk su ile yuyalar Şöyle garip bencileyin diyen Yunus,belki de doğduğu ve yaşadığı topraklardan çok uzaklarda bu dünyadan göçüp gittiğini anlatmak istemektedir.

           Bazı belgeler, Yunus Emre’nin asıl mezarının Karaman veya Sarıköy’de olduğuna işaret etmektedir. Nitekim, 1970′li yılların başında Sarıköy’deki mezarın Yunus’a ait olduğuna kesin gözüyle bakılarak bu köye Yunus Emre adı verildi ve oradaki bir bahçe içine anıt dikildi. 1980′li yıllarda ise, 1350′de yapılmış olan Karaman’daki Yunus Emre Camii’nin yanındaki mezarın onun gerçek mezarı olduğu iddia edildi. Aslında bu durum, Yunus Emre’nin Türkler tarafından ne kadar sevildiği ve benimsendiğinin çarpıcı bir örneğidir.

          Gerçekten de halktan biri olan Yunus Emre, halkın değer, duygu ve düşüncelerini dile getirişi itibariyle tarihimizin en halkla barışık aydınlarından biri olma özelliğine sahiptir. Türk tasavvufunun dilde ve şiirde kurucusu olan Yunus Emre’nin şiirlerinde ahlak, hikmet, din, aşk gibi konuların hemen hepsi tasavvuftan çıkar ve tasavvuf görüşü çerçevesinde bir yere oturtulur.

        Yunus Emre, “gönül kırmamak” konusuna ayrı bir önem verir ve “üstün bir değer” olarak şiirlerinde bu konuyu özenle işler. Bu arada Yunus Emre’yi öne çıkaran bir başka önemli özelliği de, şiirlerinde işlediği konuları ve telkinleri bizzat kendi hayatında uygulamasıdır.

          “Din tamam olunca doğar muhabbet” diyen Yunus, İslam’ın sabır, kanaat, hoşgörürlük, cömertlik, iyilik, fazilet değerlerini benimsemeyi telkin eder. Yunus’un sanat anlayışı, dini ve milli değerleri bağdaştırdığı mısralarında kendini gösterir; millileşen tasavvufa, Türkçenin en güzel ve en güçlü özelliklerini kullanarak tercüman olur. Gerçekten de 11,12 ve 13. asırlarda Türkistan ve Anadolu Türkleri arasında çok yayılan tasavvufun Türk şairleri arasında iki büyük sözcüsü vardır: Türkistan’da Ahmet Yesevi, Anadolu’da Yunus Emre…

          Yunus Emre’nin tasavvuf anlayışında dervişlik olgunluktur, aşktır; Allah katında kabul görmektir; nefsini yenmek, iradeyi eritmektir; kavgaya, nifaka, gösterişe, hamlığa, riyaya, düşmanlığa, şekilciliğe karşı çıkmaktır.

          Yunus Emre aynı zamanda bütün insanlığa hitap eden büyük şairlerdendir. Bu anlamda Mevlana’nın bir benzeridir. Nitekim Yunus’un insan sevgisini ilahi sevgi ile nasıl bağdaştırdığını gösteren en çarpıcı mısralarından birisi “Yaradılanı hoş gör / Yaradan’dan ötürü”dür. Yunus Emre’ye göre insanlar, din, mezhep, ırk, millet, renk, mevki, sınıf farkı gözetilmeksizin sevilmeyi hak etmektedirler. Madem ki insanoğlu ruh yönüyle Allah’tan gelmektedir; öyleyse insanlar hiçbir şekilde birbirlerinden bu anlamda ayrılamazlar.

         Yunus Emre, hem Türk şiirinin kurucusu, hem de milli birliğin önemli tutkallarından biridir. Yunus Emre, kelimenin tam anlamıyla “milli bir sanatçıdır. Tıpkı, Nasrettin Hoca, Köroğlu, Dadaloğlu veya Karacaoğlan gibi… Yunus Emre’nin şiirlerinde en fazla işlenmiş temalar;İlahi aşk, Din, Ahlak, Gurbet, Tabiat, Ölüm ve faniliktir.

 

Yunus Emre’den Özlü İnleyişler:

-         Çok mal haramsız çok söz yalansız olmaz.

-         Cümleler doğrudur sen doğru isen, doğruluk bulunmaz sen eğri isen.

-         Karşındakine değer verdiğin kadar insansın.

-         İlim okumaktan garaz, kendi özünü bilmektir.

-         Aklı olan korkman gerek, nefis elinden, hırs elinden.

-         Aşkı olmayan  adem, benzer yemişsiz ağaca.

-         Bir ben  vardır ben de o ben benden içerü.

-         Dağlar nice yüksek ise, yol onun üzerinden geçer.

-         İkiliği terk et, birlik makamını tut.

-         Bir ben bilirim bir de Yaratan, bana bir ben lazım bir de beni anlayan.

 

Yunus Emre’nin Şiirlerinden Seçmeler:


      -Mal sahibi , mülk sahibi / Hani bunun
ilk sahibi / Mal da yalan mülk de yalan / Var biraz da sen oyalan.

      -Elif okuduk ötürü / Pazar eyledik götürü
/  Yaradılanı hoş gördük / Yaradan’dan
ötürü.

     -Beri gel barışalım / Yad isen bilişelim
/ Sevelim sevilelim / Dünya kimseye kalmaz.

      -Söz olma kese savaşı/ Söz ola kestire
başı / Söz ola ağulu aşı / Bal ile yağ ede bir söz.

      -Yunus Emre der hoca / Gerekse bin var
hacca / Hepisinden iyice / Bir gönüle girmektir.

      -Sözüm el gün için değil / Sevenlere bir
söz yeter / Sevdiğimi söylemez isem / Sevmek derdi beni boğar.

      -Az söz er öğütüdür / Çok söz hayvan
yüküdür / Bilire bir söz yeter / Sende cevher var ise.

      -Biz dünyadan gider olduk / Kalanlara
selam olsun / Bizim için hayır dua / Kılanlara selam olsun.

      -Ecel büke belimizi / Söyletmeye dilimizi
/ Hasta iken halimizi / Soranlara selam olsun.

      -Gelin tanış olalım / İşin kolayını
tutalım/ Sevelim sevilelim / Bu dünya kimseye kalmaz.

      -Bir kez gönül yıktın ise / Bu kıldığın namaz
değil / Yenmiş iki millet dahi / Elin yüzün yumaz değil.

      -Ben gelmedim dava için / Ben geldim
sevgi için / Dostun evi gönüllerdir / Gönüller yapmaya geldim.

      -İlim İlim bilmektir /İlim kendin bilmektir / Sen kendini bilmezsen ya nice okumaktır / Okumaktan mana ne / Kişi hakkı bilmektir / Çün okudun bilmez isen / O zaman bir kuru emektir.

 

 

Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam20
Toplam Ziyaret145221
Hava Durumu
Takvim
Site Haritası